
A ordem dos Passeriformes reúne o maior e mais diversificado grupo de aves, sendo também o mais representado em Portugal, com o maior número de espécies. Inclui aves bem conhecidas como pardais, toutinegras, melros, chapins e tentilhões, presentes numa enorme variedade de habitats, desde zonas urbanas e agrícolas até florestas e áreas montanhosas. Caracterizam-se por corpos geralmente pequenos a médios, grande diversidade de formas e cores e, sobretudo, pela estrutura das patas adaptadas ao pouso em ramos. O bico varia bastante conforme a dieta, podendo ser fino e pontiagudo para insetos ou mais robusto para sementes, refletindo a enorme diversidade ecológica do grupo.
Ecologicamente, os Passeriformes desempenham papéis fundamentais nos ecossistemas, atuando como controladores de insetos, dispersores de sementes e, em alguns casos, polinizadores. São também uma base importante nas cadeias alimentares, servindo de presa a numerosos predadores. Em Portugal, incluem muitas espécies residentes e migradoras, ocupando praticamente todos os tipos de habitat, o que reforça a sua importância ecológica. Apesar da sua diversidade e abundância, algumas espécies enfrentam ameaças como a perda de habitat, alterações climáticas e intensificação agrícola, sendo a sua conservação essencial para manter o equilíbrio e a riqueza dos ecossistemas portugueses.

A ordem dos Passeriformes reúne o maior e mais diversificado grupo de aves, sendo também o mais representado em Portugal, com o maior número de espécies. Inclui aves bem conhecidas como pardais, toutinegras, melros, chapins e tentilhões, presentes numa enorme variedade de habitats, desde zonas urbanas e agrícolas até florestas e áreas montanhosas. Caracterizam-se por corpos geralmente pequenos a médios, grande diversidade de formas e cores e, sobretudo, pela estrutura das patas adaptadas ao pouso em ramos. O bico varia bastante conforme a dieta, podendo ser fino e pontiagudo para insetos ou mais robusto para sementes, refletindo a enorme diversidade ecológica do grupo.
Ecologicamente, os Passeriformes desempenham papéis fundamentais nos ecossistemas, atuando como controladores de insetos, dispersores de sementes e, em alguns casos, polinizadores. São também uma base importante nas cadeias alimentares, servindo de presa a numerosos predadores. Em Portugal, incluem muitas espécies residentes e migradoras, ocupando praticamente todos os tipos de habitat, o que reforça a sua importância ecológica. Apesar da sua diversidade e abundância, algumas espécies enfrentam ameaças como a perda de habitat, alterações climáticas e intensificação agrícola, sendo a sua conservação essencial para manter o equilíbrio e a riqueza dos ecossistemas portugueses.

A ordem dos Passeriformes reúne o maior e mais diversificado grupo de aves, sendo também o mais representado em Portugal, com o maior número de espécies. Inclui aves bem conhecidas como pardais, toutinegras, melros, chapins e tentilhões, presentes numa enorme variedade de habitats, desde zonas urbanas e agrícolas até florestas e áreas montanhosas. Caracterizam-se por corpos geralmente pequenos a médios, grande diversidade de formas e cores e, sobretudo, pela estrutura das patas adaptadas ao pouso em ramos. O bico varia bastante conforme a dieta, podendo ser fino e pontiagudo para insetos ou mais robusto para sementes, refletindo a enorme diversidade ecológica do grupo.
Ecologicamente, os Passeriformes desempenham papéis fundamentais nos ecossistemas, atuando como controladores de insetos, dispersores de sementes e, em alguns casos, polinizadores. São também uma base importante nas cadeias alimentares, servindo de presa a numerosos predadores. Em Portugal, incluem muitas espécies residentes e migradoras, ocupando praticamente todos os tipos de habitat, o que reforça a sua importância ecológica. Apesar da sua diversidade e abundância, algumas espécies enfrentam ameaças como a perda de habitat, alterações climáticas e intensificação agrícola, sendo a sua conservação essencial para manter o equilíbrio e a riqueza dos ecossistemas portugueses.
Espécies desta ordem observáveis em Portugal:
- Alvéola-amarela (Motacilla flava)
- Alvéola-amarela-oriental (Motacilla tschutschensis)
- Alvéola-branca (Motacilla alba)
- Alvéola-cinzenta (Motacilla cinerea)
- Alvéola-citrina (Motacilla citreola)
- Andorinha-das-barreiras (Riparia riparia)
- Andorinha-das-chaminés (Hirundo rustica)
- Andorinha-das-rochas (Ptyonoprogne rupestris)
- Andorinha-dos-beirais (Delichon urbicum)
- Andorinha-ruiva (Cecropis rufula)
- Bengali-vermelho (Amandava amandava)
- Bico-de-chumbo-de-cabeça-preta (Lonchura atricapilla)
- Bico-de-chumbo-malhado (Lonchura punctulata)
- Bico-de-lacre (Estrilda astrild)
- Bico-grossudo (Coccothraustes coccothraustes)
- Bispo-de-coroa-amarela (Euplectes afer)
- Calhandra-cornuda (Eremophila alpestris)
- Calhandra-de-dupont (Chersophilus duponti)
- Calhandra-real (Melanocorypha calandra)
- Calhandrinha-comum (Calandrella brachydactyla)
- Calhandrinha-das-marismas (Alaudala rufescens)
- Carriça (Troglodytes troglodytes)
- Cartaxo-comum (Saxicola rubicola)
- Cartaxo-nortenho (Saxicola rubetra)
- Cartaxo-siberiano (Saxicola maurus)
- Chamariz (Serinus serinus)
- Chapim-azul (Cyanistes caeruleus)
- Chapim-carvoeiro (Periparus ater)
- Chapim-de-mascarilha (Remiz pendulinus)
- Chapim-de-poupa (Lophophanes cristatus)
- Chapim-rabilongo (Aegithalos caudatus)
- Chapim-real (Parus major)
- Chasco-cinzento (Oenanthe oenanthe)
- Chasco-de-barrete-branco (Oenanthe leucopyga)
- Chasco-do-deserto (Oenanthe deserti)
- Chasco-isabel (Oenanthe isabellina)
- Chasco-preto (Oenanthe leucura)
- Chasco-ruivo (Oenanthe hispanica)
- Cigarrinha-malhada (Locustella naevia)
- Cigarrinha-ruiva (Locustella luscinioides)
- Corvo (Corvus corax)
- Cotovia-arbórea (Lullula arborea)
- Cotovia-de-poupa (Galerida cristata)
- Cotovia-montesina (Galerida theklae)
- Cruza-bico (Loxia curvirostra)
- Dom-fafe (Pyrrhula pyrrhula)
- Escrevedeira-amarela (Emberiza citrinella)
- Escrevedeira-aureolada (Emberiza aureola)
- Escrevedeira-das-neves (Plectrophenax nivalis)
- Escrevedeira-da-lapónia (Calcarius lapponicus)
- Escrevedeira-de-cabeça-preta (Emberiza melanocephala)
- Escrevedeira-de-faces-pretas (Emberiza spodocephala)
- Escrevedeira-de-garganta-cinzenta (Emberiza cia)
- Escrevedeira-de-garganta-preta (Emberiza cirlus)
- Escrevedeira-de-pallas (Emberiza pallasi)
- Escrevedeira-dos-caniços (Emberiza schoeniclus)
- Escrevedeira-pigmeia (Emberiza pusilla)
- Escrevedeira-rústica (Emberiza rustica)
- Estorninho-malhado (Sturnus vulgaris)
- Estorninho-preto (Sturnus unicolor)
- Estorninho-rosado (Pastor roseus)
- Estrelinha-de-poupa (Regulus regulus)
- Estrelinha-real (Regulus ignicapilla)
- Felosa-agrícola (Acrocephalus agricola)
- Felosa-aquática (Acrocephalus paludicola)
- Felosa-árctica (Phylloscopus borealis)
- Felosa-assobiadeira (Phylloscopus sibilatrix)
- Felosa-bilistada (Phylloscopus inornatus)
- Felosa-calçada (Iduna caligata)
- Felosa-comum (Phylloscopus collybita)
- Felosa-de-blyth (Acrocephalus dumetorum)
- Felosa-de-bonelli (Phylloscopus bonelli)
- Felosa-de-hume (Phylloscopus humei)
- Felosa-de-pallas (Phylloscopus proregulus)
- Felosa-dos-juncos (Acrocephalus schoenobaenus)
- Felosa-ibérica (Phylloscopus ibericus)
- Felosa-icterina (Hippolais icterina)
- Felosa-musical (Phylloscopus trochilus)
- Felosa-pálida (Iduna opaca)
- Felosa-poliglota (Hippolais polyglotta)
- Felosa-real (Acrocephalus melanopogon)
- Felosa-sombria (Phylloscopus fuscatus)
- Ferreirinha-alpina (Prunella collaris)
- Ferreirinha-comum (Prunella modularis)
- Fuinha-dos-juncos (Cisticola juncidis)
- Gaio (Garrulus glandarius)
- Gralha-calva (Corvus frugilegus)
- Gralha-cinzenta (Corvus cornix)
- Gralha-de-bico-vermelho (Pyrrhocorax pyrrhocorax)
- Gralha-de-nuca-cinzenta (Coloeus monedula)
- Gralha-preta (Corvus corone)
- Laverca (Alauda arvensis)
- Lugre (Spinus spinus)
- Mainá-de-crista (Acridotheres cristatellus)
- Mainá-indiano (Acridotheres tristis)
- Mariquita-de-mascarilha (Geothlypis trichas)
- Melro-azul (Monticola solitarius)
- Melro-das-rochas (Monticola saxatilis)
- Melro-de-colar (Turdus torquatus)
- Melro-d’água (Cinclus cinclus)
- Melro-preto (Turdus merula)
- Papa-amoras-cinzento (Curruca curruca)
- Papa-amoras-comum (Curruca communis)
- Papa-figos (Oriolus oriolus)
- Papa-moscas-cinzento (Muscicapa striata)
- Papa-moscas-pequeno (Ficedula parva)
- Papa-moscas-preto (Ficedula hypoleuca)
- Pardal-alpino (Montifringilla nivalis)
- Pardal-comum (Passer domesticus)
- Pardal-espanhol (Passer hispaniolensis)
- Pardal-francês (Petronia petronia)
- Pardal-montês (Passer montanus)
- Pega-azul (Cyanopica cooki)
- Pega-rabuda (Pica pica)
- Petinha-das-árvores (Anthus trivialis)
- Petinha-de-blyth (Anthus godlewskii)
- Petinha-de-garganta-ruiva (Anthus cervinus)
- Petinha-de-richard (Anthus richardi)
- Petinha-dos-campos (Anthus campestris)
- Petinha-dos-prados (Anthus pratensis)
- Petinha-marítima (Anthus petrosus)
- Petinha-ribeirinha (Anthus spinoletta)
- Petinha-silvestre (Anthus hodgsoni)
- Picanço-barreteiro (Lanius senator)
- Picanço-de-dorso-ruivo (Lanius collurio)
- Picanço-do-turquestão (Lanius phoenicuroides)
- Picanço-pequeno (Lanius minor)
- Picanço-real (Lanius meridionalis)
- Pintarroxo (Linaria cannabina)
- Pintarroxo-de-bico-amarelo (Linaria flavirostris)
- Pintarroxo-de-queixo-preto (Acanthis flammea)
- Pintarroxo-trombeteiro (Bucanetes githagineus)
- Pintarroxo-vermelho (Carpodacus erythrinus)
- Pintassilgo (Carduelis carduelis)
- Pisco-de-cauda-azul (Tarsiger cyanurus)
- Pisco-de-peito-azul (Luscinia svecica)
- Pisco-de-peito-ruivo (Erithacus rubecula)
- Quebra-nozes (Nucifraga caryocatactes)
- Rabirruivo-de-testa-branca (Phoenicurus phoenicurus)
- Rabirruivo-mourisco (Phoenicurus moussieri)
- Rabirruivo-preto (Phoenicurus ochruros)
- Rouxinol-bravo (Cettia cetti)
- Rouxinol-comum (Luscinia megarhynchos)
- Rouxinol-do-japão (Leiothrix lutea)
- Rouxinol-do-mato (Cercotrichas galactotes)
- Rouxinol-grande-dos-caniços (Acrocephalus arundinaceus)
- Rouxinol-pequeno-dos-caniços (Acrocephalus scirpaceus)
- Sombria (Emberiza hortulana)
- Tagarela-europeia (Bombycilla garrulus)
- Tecelão-de-cabeça-preta (Ploceus melanocephalus)
- Tentilhão-comum (Fringilla coelebs)
- Tentilhão-montês (Fringilla montifringilla)
- Tordoveia (Turdus viscivorus)
- Tordo-de-cabeça-cinzenta (Turdus obscurus)
- Tordo-de-faces-cinzentas (Catharus minimus)
- Tordo-músico (Turdus philomelos)
- Tordo-ruivo (Turdus iliacus)
- Tordo-zornal (Turdus pilaris)
- Toutinegra-das-figueiras (Sylvia borin)
- Toutinegra-de-barrete (Sylvia atricapilla)
- Toutinegra-de-bigodes (Curruca iberiae)
- Toutinegra-de-cabeça-preta (Curruca melanocephala)
- Toutinegra-do-mato (Curruca undata)
- Toutinegra-real (Curruca hortensis)
- Toutinegra-tomilheira (Curruca conspicillata)
- Trepadeira-azul (Sitta europaea)
- Trepadeira-comum (Certhia brachydactyla)
- Trepadeira-dos-muros (Tichodroma muraria)
- Trigueirão (Emberiza calandra)
- Verdilhão (Chloris chloris)
- Verdilhão-serrano (Carduelis citrinella)
- Víreo-d’olho-vermelho (Vireo olivaceus)
- Viúva-bico-de-lacre (Vidua macroura)
Espécies desta ordem observáveis em Portugal:
- Alvéola-amarela (Motacilla flava)
- Alvéola-amarela-oriental (Motacilla tschutschensis)
- Alvéola-branca (Motacilla alba)
- Alvéola-cinzenta (Motacilla cinerea)
- Alvéola-citrina (Motacilla citreola)
- Andorinha-das-barreiras (Riparia riparia)
- Andorinha-das-chaminés (Hirundo rustica)
- Andorinha-das-rochas (Ptyonoprogne rupestris)
- Andorinha-dos-beirais (Delichon urbicum)
- Andorinha-ruiva (Cecropis rufula)
- Bengali-vermelho (Amandava amandava)
- Bico-de-chumbo-de-cabeça-preta (Lonchura atricapilla)
- Bico-de-chumbo-malhado (Lonchura punctulata)
- Bico-de-lacre (Estrilda astrild)
- Bico-grossudo (Coccothraustes coccothraustes)
- Bispo-de-coroa-amarela (Euplectes afer)
- Calhandra-cornuda (Eremophila alpestris)
- Calhandra-de-dupont (Chersophilus duponti)
- Calhandra-real (Melanocorypha calandra)
- Calhandrinha-comum (Calandrella brachydactyla)
- Calhandrinha-das-marismas (Alaudala rufescens)
- Carriça (Troglodytes troglodytes)
- Cartaxo-comum (Saxicola rubicola)
- Cartaxo-nortenho (Saxicola rubetra)
- Cartaxo-siberiano (Saxicola maurus)
- Chamariz (Serinus serinus)
- Chapim-azul (Cyanistes caeruleus)
- Chapim-carvoeiro (Periparus ater)
- Chapim-de-mascarilha (Remiz pendulinus)
- Chapim-de-poupa (Lophophanes cristatus)
- Chapim-rabilongo (Aegithalos caudatus)
- Chapim-real (Parus major)
- Chasco-cinzento (Oenanthe oenanthe)
- Chasco-de-barrete-branco (Oenanthe leucopyga)
- Chasco-do-deserto (Oenanthe deserti)
- Chasco-isabel (Oenanthe isabellina)
- Chasco-preto (Oenanthe leucura)
- Chasco-ruivo (Oenanthe hispanica)
- Cigarrinha-malhada (Locustella naevia)
- Cigarrinha-ruiva (Locustella luscinioides)
- Corvo (Corvus corax)
- Cotovia-arbórea (Lullula arborea)
- Cotovia-de-poupa (Galerida cristata)
- Cotovia-montesina (Galerida theklae)
- Cruza-bico (Loxia curvirostra)
- Dom-fafe (Pyrrhula pyrrhula)
- Escrevedeira-amarela (Emberiza citrinella)
- Escrevedeira-aureolada (Emberiza aureola)
- Escrevedeira-das-neves (Plectrophenax nivalis)
- Escrevedeira-da-lapónia (Calcarius lapponicus)
- Escrevedeira-de-cabeça-preta (Emberiza melanocephala)
- Escrevedeira-de-faces-pretas (Emberiza spodocephala)
- Escrevedeira-de-garganta-cinzenta (Emberiza cia)
- Escrevedeira-de-garganta-preta (Emberiza cirlus)
- Escrevedeira-de-pallas (Emberiza pallasi)
- Escrevedeira-dos-caniços (Emberiza schoeniclus)
- Escrevedeira-pigmeia (Emberiza pusilla)
- Escrevedeira-rústica (Emberiza rustica)
- Estorninho-malhado (Sturnus vulgaris)
- Estorninho-preto (Sturnus unicolor)
- Estorninho-rosado (Pastor roseus)
- Estrelinha-de-poupa (Regulus regulus)
- Estrelinha-real (Regulus ignicapilla)
- Felosa-agrícola (Acrocephalus agricola)
- Felosa-aquática (Acrocephalus paludicola)
- Felosa-árctica (Phylloscopus borealis)
- Felosa-assobiadeira (Phylloscopus sibilatrix)
- Felosa-bilistada (Phylloscopus inornatus)
- Felosa-calçada (Iduna caligata)
- Felosa-comum (Phylloscopus collybita)
- Felosa-de-blyth (Acrocephalus dumetorum)
- Felosa-de-bonelli (Phylloscopus bonelli)
- Felosa-de-hume (Phylloscopus humei)
- Felosa-de-pallas (Phylloscopus proregulus)
- Felosa-dos-juncos (Acrocephalus schoenobaenus)
- Felosa-ibérica (Phylloscopus ibericus)
- Felosa-icterina (Hippolais icterina)
- Felosa-musical (Phylloscopus trochilus)
- Felosa-pálida (Iduna opaca)
- Felosa-poliglota (Hippolais polyglotta)
- Felosa-real (Acrocephalus melanopogon)
- Felosa-sombria (Phylloscopus fuscatus)
- Ferreirinha-alpina (Prunella collaris)
- Ferreirinha-comum (Prunella modularis)
- Fuinha-dos-juncos (Cisticola juncidis)
- Gaio (Garrulus glandarius)
- Gralha-calva (Corvus frugilegus)
- Gralha-cinzenta (Corvus cornix)
- Gralha-de-bico-vermelho (Pyrrhocorax pyrrhocorax)
- Gralha-de-nuca-cinzenta (Coloeus monedula)
- Gralha-preta (Corvus corone)
- Laverca (Alauda arvensis)
- Lugre (Spinus spinus)
- Mainá-de-crista (Acridotheres cristatellus)
- Mainá-indiano (Acridotheres tristis)
- Mariquita-de-mascarilha (Geothlypis trichas)
- Melro-azul (Monticola solitarius)
- Melro-das-rochas (Monticola saxatilis)
- Melro-de-colar (Turdus torquatus)
- Melro-d’água (Cinclus cinclus)
- Melro-preto (Turdus merula)
- Papa-amoras-cinzento (Curruca curruca)
- Papa-amoras-comum (Curruca communis)
- Papa-figos (Oriolus oriolus)
- Papa-moscas-cinzento (Muscicapa striata)
- Papa-moscas-pequeno (Ficedula parva)
- Papa-moscas-preto (Ficedula hypoleuca)
- Pardal-alpino (Montifringilla nivalis)
- Pardal-comum (Passer domesticus)
- Pardal-espanhol (Passer hispaniolensis)
- Pardal-francês (Petronia petronia)
- Pardal-montês (Passer montanus)
- Pega-azul (Cyanopica cooki)
- Pega-rabuda (Pica pica)
- Petinha-das-árvores (Anthus trivialis)
- Petinha-de-blyth (Anthus godlewskii)
- Petinha-de-garganta-ruiva (Anthus cervinus)
- Petinha-de-richard (Anthus richardi)
- Petinha-dos-campos (Anthus campestris)
- Petinha-dos-prados (Anthus pratensis)
- Petinha-marítima (Anthus petrosus)
- Petinha-ribeirinha (Anthus spinoletta)
- Petinha-silvestre (Anthus hodgsoni)
- Picanço-barreteiro (Lanius senator)
- Picanço-de-dorso-ruivo (Lanius collurio)
- Picanço-do-turquestão (Lanius phoenicuroides)
- Picanço-pequeno (Lanius minor)
- Picanço-real (Lanius meridionalis)
- Pintarroxo (Linaria cannabina)
- Pintarroxo-de-bico-amarelo (Linaria flavirostris)
- Pintarroxo-de-queixo-preto (Acanthis flammea)
- Pintarroxo-trombeteiro (Bucanetes githagineus)
- Pintarroxo-vermelho (Carpodacus erythrinus)
- Pintassilgo (Carduelis carduelis)
- Pisco-de-cauda-azul (Tarsiger cyanurus)
- Pisco-de-peito-azul (Luscinia svecica)
- Pisco-de-peito-ruivo (Erithacus rubecula)
- Quebra-nozes (Nucifraga caryocatactes)
- Rabirruivo-de-testa-branca (Phoenicurus phoenicurus)
- Rabirruivo-mourisco (Phoenicurus moussieri)
- Rabirruivo-preto (Phoenicurus ochruros)
- Rouxinol-bravo (Cettia cetti)
- Rouxinol-comum (Luscinia megarhynchos)
- Rouxinol-do-japão (Leiothrix lutea)
- Rouxinol-do-mato (Cercotrichas galactotes)
- Rouxinol-grande-dos-caniços (Acrocephalus arundinaceus)
- Rouxinol-pequeno-dos-caniços (Acrocephalus scirpaceus)
- Sombria (Emberiza hortulana)
- Tagarela-europeia (Bombycilla garrulus)
- Tecelão-de-cabeça-preta (Ploceus melanocephalus)
- Tentilhão-comum (Fringilla coelebs)
- Tentilhão-montês (Fringilla montifringilla)
- Tordoveia (Turdus viscivorus)
- Tordo-de-cabeça-cinzenta (Turdus obscurus)
- Tordo-de-faces-cinzentas (Catharus minimus)
- Tordo-músico (Turdus philomelos)
- Tordo-ruivo (Turdus iliacus)
- Tordo-zornal (Turdus pilaris)
- Toutinegra-das-figueiras (Sylvia borin)
- Toutinegra-de-barrete (Sylvia atricapilla)
- Toutinegra-de-bigodes (Curruca iberiae)
- Toutinegra-de-cabeça-preta (Curruca melanocephala)
- Toutinegra-do-mato (Curruca undata)
- Toutinegra-real (Curruca hortensis)
- Toutinegra-tomilheira (Curruca conspicillata)
- Trepadeira-azul (Sitta europaea)
- Trepadeira-comum (Certhia brachydactyla)
- Trepadeira-dos-muros (Tichodroma muraria)
- Trigueirão (Emberiza calandra)
- Verdilhão (Chloris chloris)
- Verdilhão-serrano (Carduelis citrinella)
- Víreo-d’olho-vermelho (Vireo olivaceus)
- Viúva-bico-de-lacre (Vidua macroura)
